Vis en zuurstof

Extra aandachtspunt tijdens de warme zomer

Vis en Zuurstof

Zonder zuurstof geen vissenleven.

Vissen hebben, net als landdieren, voldoende zuurstof nodig. De hoeveelheid (opgeloste) zuurstof is in water echter steeds veel lager dan in de lucht. Daarom hebben vissen een efficiënt en effectief ademhalingsapparaat, de kieuwen. Waterplanten en algen zijn in stilstaand en langzaamstromend water, onder invloed van het zonlicht, de grootste leveranciers van zuurstof in het water (fotosynthese). In snelstromend water leveren de sterke stroming en turbulentie (beluchting) de grootste bijdrage.

Vissen en laag zuurstofgehalte

Vissen kunnen een kortdurend laag zuurstofgehalte van het water doorgaans goed opvangen, onder meer door sterkere kieuwbewegingen te maken.

Sommige karperachtigen nemen dan soms zuurstof op door water aan het oppervlak of direct lucht te happen.

Er zijn vissoorten die zuurstof kunnen opnemen via het spijsverteringskanaal of via de huid (bijvoorbeeld de grote modderkruiper ). Een klein aantal soorten, waaronder de kroeskarper, kan indien nodig na een periode van gewenning bovendien overschakelen op zuurstofloze stofwisseling.

Optimaal en minimaal zuurstofgehalte

De meest gunstige zuurstofconcentratie voor een vis is meestal aanzienlijk hoger dan het minimumniveau waarbij de vis nog net in leven kan blijven. Optimaal is een gehalte tussen 8 en 12 milligram per liter. Bij een concentratie onder de 2 milligram per liter komen vissen meestal pas echt in de problemen. De zuurstofbehoefte verschilt per vissoort en per levensstadium; vooral de eieren en de embryo’s van vissen hebben relatief veel zuurstof nodig. Soorten die kenmerkend zijn voor ondiepe, waterplantenrijke wateren, zoals de ruisvoorn, zijn vaak goed opgewassen tegen de extreme uitschieters in het zuurstofgehalte die juist daar optreden. Soorten die thuishoren in stromend water, dat doorgaans relatief koud en verzadigd is met zuurstof, zijn juist erg gevoelig voor lage zuurstofgehalten. Een voorbeeld is de Barbeel.

Hoeveelheid zuurstof

Water verkrijgt zuurstof op 2 manieren t.w. door diffusie (water dat in contact komt met lucht door beweging, mengen van lucht en water) en het fotosynthese proces van ondergedoken waterplanten (zuurstofplanten) en algen. De hoeveelheid opgeloste zuurstof ( in mg/l) in het water is nooit gelijk en er zijn een aantal factoren die bepalen hoeveel zuurstof in het water aanwezig is:

Watertemperatuur in graden celcius Opgeloste zuurstof in mg per liter water
0 14.6
5 12.8
10 11.3
15 10.2
20 9.2
25 8.4
30 7.6
35 7.1

Bovenstaande tabel geeft de verzadigingswaarde van opgeloste zuurstof aan in mg/l

Vissen vereisen een minimum van 6 mg zuurstof per liter water

Barbeel en hogere watertemperatuur

Kort samengevat is het dus zaak dat in de zomer de watertemperatuur flink zal stijgen en het zuurstofgehalte omlaag gaat.

Zorg er dan ook voor dat je de drill, landing, foto's maken, wegen en terugzetten zo kort mogelijk houd.

Uit eigen ervaring is gebleken dat de Barbeel sterk gevoelig is voor zuurstoftekort en een paar keer ruim 3 kwartier met een barbeel in het water heb gezeten om de barbeel te reanimeren.

Mijn materiaal is zwaar genoeg om een flinke barbeel te takelen, maar de sporttieve beleving van de drill maakt het juist zo mooi om een barbeel helemaal uit te drillen. Komt deze dan uitgeput op de kant, dan zal de barbeel zeer snel al zijn zuurstof kwijt zijn met alle gevolgen van dien.

Bij water van 20 graden of meer, zorg dan dat je de barbeel zo snel mogelijk naar de kant haalt en zo snel mogelijk weer terug in het water.

Afhankelijk van de duur van de drill, grootte van de barbeel en bovenstaande feiten bepaal ik of ik de barbeel eerst bij laat komen in het schepnet in het water en daarna pas meet, weeg en op de foto zet, of direct weer het water in gaat.

Hieronder een overzicht welke vissoorten het minst gevoelig zijn voor zuurstof tekort.

De barbeel is dus sterk gevoelig, houd hier dus rekening mee.

Dit is een stuk theorie en hopelijk brengt iedereen die op de barbeel vist en vangt dit ook in de praktijk.

GreetZ

Ronald